De veelkleurige familie van Granaat | NL

Granaat is niet zeldzaam, men vindt hem in Europa o.a. in Tsjechie, Oostenrijk, Zweden, Finland, Polen en Russland. Het is een van de eerste edelsteenen voor de verzamelaar, amateur slijper en zoeker in de rivieren en groeven (een spannende actviteit ook rivierwassen of pannen genoemd). Een betaalbaar edelsteen zowel ruw als geslepen. Een kleurijke panoplie waarvan sommige rode stenen robijnen en sommige groenen smaragden kunnen evenaren. Granaat was zeer populair in de Middel Eeuwen tot einde 19de begin 20ste eeuw, in Art-deco, Belle-époque, Victorian, Edwardian juwelen.
 
Elk mineraal wordt gekenwerkt door zijn kristalstructuur (atoomstructuur) en zijn scheikundige samenstelling. De samenstellende elementen zijn ionen, dit zijn positief of negatief geladen atomen die de verschillende plaatsen innemen in de kristalstructuur. Gedurende de kristallisatie stellen de ionen zich in een bepaalde orde op en vormen aldus de granaatstructuur die een kubische symmetrie heeft. Rombische dodecaëders en trapezoëders, het zijn nesosilicaten.
 
Hoewel alle granaten dezelfde kristalstructuur bezitten kan deze toch zijn samengesteld uit verschillende hoewel gelijkaardige atomen. Dit verklaart de grote verscheidenheid onder de granaten. Er werden natuurlijke granaten onderzocht met het doel de verschillende samenstellende elementen te ontdekken en de kwantitatieve verhoudingen. De resultaten worden uitgedrukt en samengevat onder vorm van een scheikundige formule.
 
Deze laatste geeft het aantal aanwezige scheikundige elementen weer (als individuele ionen) in het kristal, en ook hun relatieve hoeveelheden. Deze worden uitgedrukt in het kleine cijfer (index) dat onderaan rechts van het betrokken (symbool) element voorkomt. De volgende samenstellingen gesitueerd op het einde van een reeks en dus scheikundig zijn van belang in de beschrijving van de edelstenen uit de granaatgroep
 
Pyroop: Rood tot bruinachtig
Harheid 7/7,5 – soortlijke gewicht 3,65/3,80 – Brekingsindex 1,730/1,760 Scheikundig: Mg3 Al2 (SiO4) 3 of magnesium - aluminiumsilikaat
 
Almandien: Rood – violet
Hardheid 7,5 – soortelijk gewicht 3,95/4,20 – Brekingsindex 1,78/1,81 Scheikundig: Fe3 Al2 (SiO4) 3 of ijzer – aluminiumsilikaat (is magnetisch testbaar)
 
Spessartien: Oranje tot roodbruin
Hardheid 7/7,5 - soortelijk gewicht 4,12/4,20 – Brekingsindex 1,795/1,815 Scheikundig: Mn3 Al2 (SiO4) 3 of mangaan – aluminiumsilikaat
 
Grossulaar: Groen, geel tot bruin
Hardheid 7/7,5 - soortelijk gewicht 3,60/3,68 – Brekingsindex 1,738/1,745 Scheikundig: Ca3 Al2 (SiO4) 3 of calcium – aluminiumsilikaat
 
Demantoiet: Groen tot smaragdgroen
Hardheid 6,5/7 - soortelijk gewicht 3,82/3,85 – Brekingsindex 1,888/1,889 Scheikundig: Ca3 Fe2 (SiO4) 3 of calcium – ijzersilikaat
 
Uvaroviet: Groen tot donker groen
Hardheid 7,5 - soortelijk gewicht 3,77 – Brekingsindex 1,870 Scheikundig: Ca3 Cr2 (SiO4) 3 of calcium – chroomgranaat
 
Deze verschillende scheikundig zuivere types bestaan enkel onder de vorm van syntetische kristallen; de natuurlijke kristallen zijn onzuiver en zijn meestal overgangsvormen tussen de verschillende vernoemde types. Men kan de granaten in twee onderscheiden scheikundige groepen indelen; zij worden aangeduid door de eerste letter van elk betrokken mineraal. Zo bestaat de groep Pyralspite uit de granaatsoorten (rijk aan aluminium) pyroop, almandin en spessartine. De groep Ugrandite bestaat uit de granaatsoorten (rijk aan calcium) uvarovite, grossulaar en andradiet. Grossulaar is een granaat rijk aan Ca en Al, en bezit dus de eigenschappen van de beide groepen. Naast de voornoemde verscheidenheid zijn andere types granaten makkelijk in te beelden; er bestaan immers nog andere elementen die zich kunnen integreren in de algemene scheikundige formule der granaten.
 
Zo bestaat er syntetisch Kuorringiet (Mg3 Cr2 Si3 012) en Goldmaniet (Ca3 V2 Si3 012) . Bovendien werden granaten zonder silicaat syntetisch voorbereid en gebruikt als substitutie voor diamant. Bij voorbeeld YAG (Y3 Al2 Al3 012) en GGG (Gd3 Ga2 Ga3 012) uit de “Golden sixties”.